15  แหล่งความแปรปรวนย่อยอื่น ๆ

แหล่งความแปรปรวนย่อยควรได้รับการควบคุมหากต้องการความแม่นยำในระดับสูงและสามารถรับภาระค่าใช้จ่ายในการจัดการได้

15.1 การใส่ปุ๋ย

ความแปรปรวนมักจะสูงกว่าในแปลงที่มีการใส่ปุ๋ยเมื่อเทียบกับแปลงที่ไม่ได้ใส่ปุ๋ย สาเหตุหลักมาจากการใส่ปุ๋ยที่ไม่สม่ำเสมอ สิ่งที่ควรคำนึงถึงมีดังนี้:

• อย่าใส่ปุ๋ยเพื่อชดเชย: ไม่ควรใส่ปุ๋ยเพิ่มเติมเฉพาะจุดเพื่อชดเชยพื้นที่ที่ดูเหมือนจะมีความอุดมสมบูรณ์ต่ำกว่าจุดอื่น

• การกระจุกตัวของปุ๋ย: ปุ๋ยที่ใส่ในพล็อตขนาดเล็กมักจะไปกองรวมกันอยู่ที่กึ่งกลางพล็อต เนื่องจากผู้ปฏิบัติงานพยายามระวังไม่ให้ปุ๋ยหกออกนอกเขตพื้นที่ที่กำหนด

• การแบ่งพื้นที่ย่อย: สำหรับพื้นที่ขนาดใหญ่ ควรแบ่งพื้นที่ออกเป็นส่วนย่อย ๆ และคำนวณปริมาณปุ๋ยที่ต้องใช้ในแต่ละส่วนแยกกัน เพื่อให้การกระจายปุ๋ยมีความสม่ำเสมอมากขึ้น

15.2 การเลือกต้นกล้า

ต้นกล้าที่เพาะในแปลงเพาะมักมีความแข็งแรง (vigor) ไม่เท่ากัน โดยปรกติต้นกล้าที่อยู่บริเวณขอบแปลงมักจะโตกว่าต้นที่อยู่ตรงกลาง การเลือกต้นกล้าที่มีความสมบูรณ์สม่ำเสมอกันมาปักดำจะช่วยเพิ่มความสม่ำเสมอของพืชในแปลงทดลองได้ เพื่อให้มั่นใจว่าจะมีต้นกล้าเพียงพอต่อการคัดเลือก ควรเพาะต้นกล้าเผื่อไว้ให้มากกว่าจำนวนที่ต้องการใช้จริง