22  การสุ่มตัวอย่างในนาหว่าน

การสุ่มตัวอย่างในนาหว่านทำได้ยากกว่านาดำเพราะระบุหน่วยสุ่มได้ลำบาก จำเป็นต้องระบุหน่วยสุ่มในเชิงพื้นที่แทนการนับจำนวนกอ นอกจากนี้ ความหนาแน่นของต้นพืชที่ไม่สม่ำเสมอในนาหว่านทำให้มีความแปรปรวนสูงกว่านาปักดำ จึงจำเป็นต้องใช้ขนาดตัวอย่างที่ใหญ่กว่าเพื่อให้ได้ข้อมูลที่แม่นยำ

วิธีการสุ่มตัวอย่างในนาหว่าน

การกำหนดพื้นที่: ก่อนการหว่านเมล็ด ควรใช้หลักไม้ 4 อันและเชือกกำหนดขอบเขตพื้นที่เก็บเกี่ยวไว้กลางแปลงทดลอง โดยวางเชือกให้แนบติดกับผิวดินเพื่อไม่ให้รบกวนขั้นตอนการหว่าน

ขนาดพื้นที่เก็บเกี่ยว: แหล่งข้อมูลระบุขนาดพื้นที่ที่เหมาะสมตามประเภทของนาหว่าน ดังนี้: - นาหว่านน้ำตม: ควรมีพื้นที่สุ่มเก็บเกี่ยว 10 ตารางเมตร (รูปทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้า) - นาหว่านข้าวแห้ง: ควรใช้พื้นที่ 16 - 20 ตารางเมตร (รูปทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้า) - นาหว่านในดินกรดจัดหรือข้าวขึ้นน้ำ: อาจต้องใช้พื้นที่กว้างถึง 25 ตารางเมตร (รูปทรงสี่เหลี่ยมจัตุรัส 5x5 เมตร)

จำนวนจุดสุ่ม: ควรวางกรอบลวดเพื่อเก็บข้อมูลประมาณ 3 - 4 จุดต่อแปลง โดยการสุ่ม

ตำแหน่งการวาง: หากต้องการวัดข้อมูลในช่วงแรกของการเจริญเติบโต ควรวางกรอบลวดไว้นอกพื้นที่เก็บเกี่ยวหลัก เพื่อป้องกันไม่ให้การเดินเข้าไปเก็บข้อมูลทำให้พืชในพื้นที่เก็บเกี่ยวเสียหาย

วัชพืช: สำหรับนาหว่านข้าวแห้ง นิยมใช้หน่วยสุ่มขนาด 1 x 1 เมตร จำนวน 2 จุดต่อแปลง เพื่อประเมินปริมาณและชนิดของวัชพืช

แมลงศัตรูข้าว: ในกรณีที่มีการระบาดของหนอนกอหรือบั่ว สามารถประเมินความเสียหาย (เช่น เปอร์เซ็นต์ยอดเหี่ยว) ได้โดยใช้หน่วยสุ่มขนาด 1 x 1 เมตร จำนวน 4 จุดต่อแปลง